|
Projekat: Uticaj
otpadnih voda na rijeku Vrbas - uz podršku Ministarstva spoljnih poslova Kraljevine Norveške - |
Industrija,
koja je bila tradicionalno glavni zagađivač voda u Bosni i Hercegovini,
značajno je smanjila svoje djelovanje i postoji zajedničko mišljenje da
je danas najveći zagađivač vodotokova u BiH upravo otpadna voda iz urbanih
zona. Što se Vrbasa tiče, činjenica je da svi gradovi ispuštaju vodu direktno
u vodotok bez ikakvog pred-tretmana. Ovakav projekat je bio potreban da
bi se prikazala slika u novim okolnostima i da bi se ponudila odgovorajuća
rješenja. BiH intentzivno traga za načinom kako da ubrza svoj privredni
razvoj, kako da približi standarde življenja onima u EU i u tom poslu
BiH treba pomoć.
Nekoliko strateških projekata je u toku u BiH priprema se Federalna
strategija zaštite okoliša, Federalna Strategija održivog upravljanja
vodnim resursima, RS treba da usvoji prostorni plan, oba entiteta pipremaju
strategiju zaštite prirode. Starteški dokumenti trebaju podatke sa terena
da bi se situacija bolje razumjela i da bi se odredili budući pravci djelovanja.
Projekat "Uticaj komunalnih otpadnih voda na rijeku Vrbas" je
pripremio solidnu bazu podataka vezano za sliv Vrbasa, ali takođe se može
uzeti i kao dobar indikator za druge projekte u zemlji kao ilustracija
stanja i mogucih koraka u narednom periodu.
Metodologija koja je primjenjena je jednostavna, ali
efikasna i većina učesnika je izrazila svoje zadovljstvo učinjenim te
očekuje smjernice za dalje djelovanje. Institucije vezane za upravljanje
vodnim resursima, posebno na lokalnom nivou su slabe potrebo je njihovo
jačanje i, svakako, dizanje javne svijesti o vodi i njenom značaju u kontekstu
današnjeg življenja.
Novo zakonodavstvo u oblasti voda je usvojeno praktično u toku realizacije
projetkta. Zakoni su predvidjeli ustanovljavanje Agencija za vode na nivou
sliva, ali ta zamisao se još nije realizovala, jednostavno nije bilo vremena.
Potrebno je vrijeme i da se ostali učesnici priviknu na nove propise
svi ovi elementi će uticati da se pozitivni pomaci koje nosi novi zakone
malo odlože.
Prostorni planovi u Bugojnu i Banja Luci su u fazi pripreme što je zahtijevalo
poseban napor da se gradske vlasti ubijede da je neophodno predvidjeti
i postrojenja za prečišćavanje voda u novim planovima.
Zainteresovane strane koje su neposredno vezane za glavne pritoke Vrbasa
su takođe pokazale interes za realizaciju projetka. Posebno u ovom kontekstu
treba pomenuti opštine sa podsliva rijeka Plive, Vrbanje i Ugra. Takođe,
interes je pokazan i u izučavanju stanja vještačkih jezera u toku Vrbasa
(Jajce, Bočac).
Svrha projetka je bila da identifikuje uticaj urbanih otpadnih voda na
rijeku. Prethodne analize su pokazale da je voda na ulazu u Banja Luku
svrstana u II katogoriju, a voda nakon B. Luke je obilježena kao IV kategorija
kvalitete. Slična slika je i nakon uporedbe vode iznad i ispod svake od
urbanih cjelina na toku Vrbasa. Za potrebe ovog projekta posmatrane su
samo tri najveće urbane cjeline na rijeci Vrbas Bugojno, Jajce i Banja
Luka. Negativan uticaj na Vrbas uslovljava da Vrbas oslabljenog kvaliteta
utice u Savu, što već predstavlja medunarođnu komponentu.
Glavni saradnici u projektu su:
- Federalno ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede FBiH;
- Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede RS;
- Federalno ministarstvo okoliša i turizma FBiH;
- Ministarstvo prostornog uredenja, građevinarstva i ekologije RS;
- Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Srednjebosanskog Kantona;
- Predstavnici opština: Jajce, Bugojno i Banja Luka;
- Vodoprivredne Institucije u FBiH i RS;
- Komunalna preduzeća u tri fokusirane opštine;
- Lokalne nevladine organizacije;
-
Mediji.
Kontakt
osoba:
Đorđe
Stefanović , projekt menadžer
tel./faks: ++ 387 51 215 243; 215 297
